Από μια μέχρι οκτώ εβδομάδες ήταν ο χρόνος αναμονής για ραντεβού με ειδικό γιατρό του ΓεΣΥ το 2022, ενώ ένας στους πέντε ασθενείς (21%), όπως προκύπτει από τα επίσημα δεδομένα του ΟΑΥ, πραγματοποίησαν την πρώτη επίσκεψη τους σε ειδικό γιατρό σε διάστημα πέραν των 4 εβδομάδων από την ημέρα έκδοσης του σχετικού παραπεμπτικού.
Οι 8 εβδομάδες, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που έχουν καταχωρηθεί στο λογισμικό του ΓεΣΥ, είναι χρόνος αναμονής που αφορά όλες τις ιατρικές ειδικότητες με αυξομειώσεις, βεβαίως, στα ποσοστά ασθενών που εξυπηρετήθηκαν ανά εβδομάδα αναμονής ανάλογα με την ειδικότητα.
Με βάση τους συνολικούς αριθμούς, όπως αυτοί προκύπτουν από το λογισμικό του ΓεΣΥ, κατά το 2022 το σύστημα διέθετε 2.197 ειδικούς γιατρούς, διαφόρων ιατρικών ειδικοτήτων. Εκδόθηκαν συνολικά 1.446.373 παραπεμπτικά και από αυτά, καταχωρήθηκε στο λογισμικό η πρώτη επίσκεψη σε εύρος 8 εβδομάδων για το 89%. Πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι κάποιοι ασθενείς, ενώ έχουν εξασφαλίσει παραπεμπτικό προς ειδικό γιατρό δεν προχωρούν στη συνέχεια στην εκτέλεση του.
Το 65% των παραπεμπτικών εκτελέστηκαν για την πρώτη επίσκεψη εντός μιας με δύο εβδομάδων από την ημέρα της έκδοσης τους. 14% εκτελέστηκαν σε διάστημα τριών με τεσσάρων εβδομάδων από την ημέρα της έκδοσης τους και 21% σε διάστημα πέραν των τεσσάρων εβδομάδων. Δηλαδή, αν και η πλειοψηφία των παραπεμπτικών εκτελέστηκαν σε διάστημα μεταξύ μιας και δύο εβδομάδων, 303.738 παραπεμπτικά εκτελέστηκαν σε διάστημα πέραν των τεσσάρων εβδομάδων από την ημέρα της έκδοσης τους, όπου, βεβαίως, ο αριθμός των παραπεμπτικών μεταφράζεται σε ισάριθμους ασθενείς.
Τα ποσοστά εξυπηρέτησης των ασθενών, ανά εβδομάδα, διαφέρουν μεταξύ των ειδικοτήτων αφού είναι διαφορετικά τα δεδομένα που αφορούν τον αριθμό των διαθέσιμων γιατρών αλλά και τον αριθμό των παραπεμπτικών που έχουν εκδοθεί για τους συγκεκριμένους γιατρούς.
Στο σύνολο των παραπεμπτικών που εκδόθηκαν το 2022, για το 47% η πρώτη επίσκεψη από την ημερομηνία έκδοσης τους καταχωρήθηκε στο σύστημα σε διάστημα μιας εβδομάδας. Για το 65% ο χρόνος αναμονής κυμαινόταν μεταξύ μιας και δύο εβδομάδων. Το 74% του συνόλου των παραπεμπτικών φαίνεται να είχε εκτελεστεί μέχρι την τρίτη εβδομάδα από την ημέρα έκδοσης τους με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται στο 79% την τέταρτη εβδομάδα, στο 83% την πέμπτη εβδομάδα, στο 85% την έκτη εβδομάδα, στο 87% την έβδομη εβδομάδα και να φθάνει μέχρι το 89% την όγδοη εβδομάδα.
Σε ό,τι αφορά τις διάφορες ειδικότητες αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τα ποσοστά κάλυψης των παραπεμπτικών μέχρι το τέλος της όγδοης εβδομάδας είναι σχεδόν στα ίδια επίπεδα σε όλες τις περιπτώσεις. Διαφέρει όμως σημαντικά ο αριθμός των διαθέσιμων γιατρών και ο αριθμός των παραπεμπτικών που έχουν εκδοθεί.
Παραδείγματα για τον χρόνο που μεσολάβησε μεταξύ της ημερομηνίας έκδοσης των παραπεμπτικών και της ημερομηνίας καταχώρησης της πρώτης επίσκεψης σε ειδικό γιατρό ανά ειδικότητα:
Καρδιολογία: Αριθμός διαθέσιμών γιατρών, 196. Αριθμός παραπεμπτικών που εκδόθηκαν 120.939. Σε διάστημα μιας εβδομάδας είχε καταχωρηθεί πρώτη επίσκεψη για το 46% των παραπεμπτικών. Τη δεύτερη εβδομάδα το ποσοστό αυτό παρουσίασε αύξηση της τάξης του 17% και έφθασε το 63%.
Μέχρι το τέλος της τρίτης εβδομάδας το ποσοστό αυξήθηκε στο 72%, στο τέλος της τέταρτης εβδομάδας έφθασε το 78%, της πέμπτης εβδομάδας το 83%, της έκτης εβδομάδας στο 86%, της έβδομης εβδομάδας στο 88% και στο τέλος της ογδόης εβδομάδας ανέβηκε στο 90%.
Αυτό σημαίνει ότι 2.418 ασθενείς βρήκαν ραντεβού και πραγματοποίησαν την πρώτη επίσκεψη τους σε καρδιολόγο σε διάστημα μεταξύ επτά και οκτώ εβδομάδων μετά την έκδοση που σχετικού παραπεμπτικού.
Γαστρεντερολογία: Αριθμός διαθέσιμων γιατρών 46. Αριθμός παραπεμπτικών 41.170. Κατά την πρώτη εβδομάδα, μετά την ημερομηνία έκδοσης τους εκτελέστηκε το 40% των παραπεμπτικών. Το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 56% στο τέλος της δεύτερης εβδομάδας, στο 65% στο τέλος της τρίτης εβδομάδας, στο 72% στο τέλος της τέταρτης εβδομάδας και έφθασε στο 86% στο τέλος της όγδοης εβδομάδας.
1.235 ασθενείς, μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν την πρώτη επίσκεψη τους σε γαστρεντερολόγο σε διάστημα μεταξύ επτά με οκτώ εβδομάδων.
Ορθοπεδική: Αριθμός διαθέσιμων γιατρών 160. Αριθμός παραπεμπτικών 114.554. Σε διάστημα μιας εβδομάδας από την ημέρα έκδοσης, καταχωρήθηκε επίσκεψη για το 53%. Τις εβδομάδες που ακολούθησαν το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 72%, 80%, 85%, 88%, 90%, 92% και έφθασε στο τέλος της όγδοης εβδομάδας στο 93%.
Βάσει των δεδομένων αυτών, 1.146 ασθενείς βρήκαν ραντεβού και πραγματοποίησαν την πρώτη τους επίσκεψη σε διάστημα επτά με οκτώ εβδομάδων.
Ενδοκρινολογία: Αριθμός διαθέσιμων γιατρών 24. Αριθμό παραπεμπτικών 30.433. Κατά την πρώτη εβδομάδα από την ημέρα έκδοσης τους εκτελέστηκαν για πρώτη επίσκεψη το 49% των παραπεμπτικών. Το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 49%, 63%, 72%, 77%, 81%, 84%, 86% και έφθασε μέχρι το τέλος της όγδοης εβδομάδας στο 87%.
304 ασθενείς πραγματοποίησαν την πρώτη επίσκεψη τους σε ενδοκρινολόγο σε διάστημα επτά με οκτώ εβδομάδων.
Οφθαλμολογία: Αριθμός διαθέσιμων γιατρών 110. Αριθμός παραπεμπτικών 111.816. Ποσοστό 51% των παραπεμπτικών εκτελέστηκαν σε διάστημα μιας εβδομάδας από την ημέρα της έκδοσης τους. Τις εβδομάδες που ακολούθησαν τα ποσοστά έφθασαν το 67%, 76%, 81%, 84%, 87%, 89% και στο τέλος της όγδοης εβδομάδας το 90%.
Δηλαδή, 1.118 παραπεμπτικά εκτελέστηκαν σε διάστημα επτά με οκτώ εβδομάδων από την ημέρα της έκδοσης τους.
Η αναμονή για τα επείγοντα δεν πρέπει να ξεπερνά τις 72 ώρες
«Ο χρόνος αναμονής για ραντεβού σε ειδικό γιατρό, είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του ΓεΣΥ και είναι ένα πρόβλημα το οποίο επηρεάζει και την άποψη των πολιτών για το σύστημα και ταυτόχρονα δίνει αφορμές σε καλοθελητές οι οποίοι είναι έτοιμοι με την πρώτη ευκαιρία να μηδενίσουν την αξία του Γενικού Συστήματος Υγείας», ανέφερε στον «Φ» ο εκπρόσωπος των οργανωμένων ασθενών στο διοικητικό συμβούλιο του ΟΑΥ, Μίλτος Μιλτιάδους.
Η ταχεία πρόσβαση σε υπηρεσίας υγείας, «είναι ένα από τα ζητήματα που βρίσκονται διαχρονικά, ψηλά στις προτεραιότητες των κυπρίων πολιτών. Ως Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, ανησυχούμε ιδιαίτερα για τα περιστατικά που όντως χρήζουν άμεσης εξυπηρέτησης από ειδικό γιατρό.
Για αυτόν τον λόγο, τονίζουμε ότι πέραν όλων των άλλων μέτρων που θα μπορούσαν να ληφθούν, επιβάλλεται να εισαχθεί στο σύστημα και διαδικασία ταχείας παραπομπής των επειγόντων περιστατικών ώστε να εξυπηρετούνται σε διάστημα που θα κυμαίνεται, το μέγιστο μεταξύ 48 και 72 ωρών».
Πρόκειται, «για μια πρακτική η οποία ακολουθείται από αρκετά συστήματα υγείας διεθνώς». Σε ό,τι αφορά τα μη επείγοντα περιστατικά, «η ΟΣΑΚ εδώ και δύο χρόνια έχει καταθέσει πλαίσιο λύσεων, σε όλους τους αρμόδιους φορείς χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής, δυστυχώς, να έχουν τροχοδρομηθεί ουσιαστικές λύσεις. Δεν θα επιτρέψουμε όμως, ένα πρόβλημα που μπορεί να λυθεί, να μην αντιμετωπίζεται με αποφασιστικότητα και να θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο το ΓεΣΥ».
Παρέμβαση
Δεν είναι πρόβλημα του ΓεΣΥ
Οι χρόνοι αναμονής για ραντεβού σε γιατρό δεν αποτελούν πρόβλημα της φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής και του μονοασφαλιστικού χαρακτήρα του ΓεΣΥ και αυτό είναι ξεκάθαρο.
Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, όπως είναι για παράδειγμα η νοοτροπία των ίδιων των πολιτών, οι πρακτικές που ακολουθούν κάποιοι ειδικοί γιατροί, οι περιορισμοί που ο ΟΑΥ επέβαλε σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσει τις καταχρήσεις και χωρίς να υπολογίσει το πόσο αυτοί οι περιορισμοί θα επηρέαζαν στη συνέχεια την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες υγείας, το γεγονός ότι το δημόσιο δεν προσφέρει πλήρεις υπηρεσίες εξωτερικών ιατρείων κατά τις απογευματινές ώρες κ.λπ.